روش‌های انتخاب جنسیت جنین

 

«دختر و پسر ندارد. مهم این است كه فرزند سالم باشد.» این جمله را بارها و بارها شنیده‌ایم. اما واقعیت آن است كه اعماق دل افراد معمولا چیز دیگری می‌گوید. در واقع انسان موجودی انتخابگر است و آرزوی دیرینه‌اش این بوده كه جنسیت فرزندش را خودش تعیین كند و به اصطلاح جنسش جور باشد.

 

این روزها بحث تعیین جنسیت جنین به موضوع داغی تبدیل شده كه خیلی از همسران، حتی در جوامع پیشرفته به دنبال آن هستند. اما آیا واقعا می‌توانیم جنس فرزندمان را خودمان انتخاب كنیم؟

 

راستی اگر انتخاب جنسیت فرزند آسان بود، چند درصد افراد دختر یا پسر بودن كودكشان را انتخاب می‌كردند؟

 

جنسیت جنین چگونه شكل می‌گیرد؟

سال‌هاست كه دانشمندان اعلام كرده‌اند هر یك از والدین نیمی از ساختار ژنتیكی كودكشان را تامین می‌كنند. درباره ی تعیین جنسیت نیز این مساله صادق است، به نحوی كه دو كروموزم جنسی هر فرد، یكی از پدر و یكی از مادر تامین شده است. دو نوع کروموزوم جنسی در بدن وجود دارد : کروموزوم X و کروموزوم Y.

 

سلول جنسی زن (تخمک) دارای فرمول XX است و به فرزندش می تواند فقط یك كروموزم X بدهد. اما سلول‌های جنسی مرد (اسپرم) دارای دو نوع كروموزم جنسی Y وX  هستند. بنابراین بسته به اینكه كدام نوع اسپرم (حاویX  یا ‌Y) با تخمکی كه حاوی کروموزوم X است تركیب شود، جنسیت جنین مشخص می‌شود. اگر اسپرم حاوی كروموزم Y موفق به نفوذ در تخمك شود، جنین پسر خواهد بود و اگر اسپرم حاوی X به تخمك وارد شود، جنین، دختر خواهد بود.

 

در واقع تمام روش‌های توصیه شده برای انتخاب جنسیت فرزند، پیش از وقوع حاملگی موثرند. حتی چند ثانیه پس از لقاح، دیگر نمی‌توان جنسیت جنین را تغییر داد، زیرا بلافاصله پس از ورود اولین اسپرم به تخمك، غشایی محكم در اطراف آن ایجاد می‌شود كه اجازه ورود اسپرم دیگری را نمی‌دهد.

 

اسپرم ها، ویژگی‌های متفاوت دارند

یكی از مسائل مهمی كه سبب تعیین جنسیت جنین می‌شود، ویژگی‌های متفاوت اسپرم‌هاست. به عبارت دیگر، اسپرم‌های حاوی X (مولد دختر) از نظر سرعت حركت، محیط مناسب زندگی، طول عمر و ... با اسپرم‌های حاویY  (مولد پسر) متفاوت هستند. این تفاوت‌ها در كنار تفاوت‌هایی كه در غشای تخمك، شرایط محیطی رحم و بسیاری از عوامل شناخته‌شده و ناشناخته ی دیگر وجود دارد، جنسیت جنین را رقم می‌زند.

 

محققان دریافته‌اند اسپرم‌های حاویX ، از اسپرم‌های Y كمی بزرگ‌ترند. بنابراین اسپرم‌های X به سبب حجیم بودن، حركت كندتری دارند. اما از سویی دیگر میزان PH محیط داخلی رحم كه به طور طبیعی كمی حالت اسیدی دارد، نیز بر طول عمر اسپرم‌ها تاثیر می‌گذارد. اسپرم‌های Y در محیط رحم دوام كمتری دارند. در عوض اسپرم‌های مولد دختر در محیط اسیدی طول عمر بیشتری دارند.

 

اما آیا می‌توان از این ویژگی‌ها برای انتخاب جنسیت جنین بهره گرفت؟

 

روش‌های تجربی: بیم‌ها و امیدها

ویژگی‌های متفاوت اسپرم‌ها برای ادامه حیات سبب شده است برخی دانشمندان علوم پزشکی و فیزیولوژی با تكیه بر تجربیات علمی خود، توصیه‌هایی برای پسردار یا دختردار شدن ارائه دهند.

 

دكتر لاندروم شتلز، برای اولین بار با انتشار یك كتاب، روش‌های خاصی را برای انتخاب جنسیت جنین ارائه كرد و پس از آن، پزشكان زیادی از این روش‌ها برای زوج‌های علاقمند، بهره گرفتند.

 

به اعتقاد دكتر شتلز، زمان تخمك‌گذاری مادر و وقوع عمل لقاح، نقش مهمی را در تعیین جنسیت فرزند ایفا می‌كند. در واقع روش‌های دكتر شتلز بر پایه تخمین زمان تخمك‌گذاری مادر بنا شده است. او معتقد است اگر لقاح در فاصله كمتر از 12 ساعت از زمان تخمك‌گذاری به وقوع بپیوندد، احتمال پسردار شدن بیشتر است. اما به سبب دوام كمتر اسپرم‌های Y اگر لقاح بعد از یك روز از تخمك‌گذاری مادر صورت گیرد، احتمال دختردار شدن را بیشتر خواهد كرد. لذا آنچه اهمیت دارد، دانستن زمان تخمك‌گذاری است كه كار ساده‌ای نیست.

 

از نظر بیولوژی، زمان تخمك‌گذاری هر زنی به ویژگی‌های ژنتیكی و اكتسابی وی بستگی دارد و اگر چه طبق یك اصل كلی فیزیولوژیك، تخمك‌گذاری در نیمه سیكل قاعدگی (تقریبا 13 تا 15 روز پس از اولین روز قاعدگی آخر) رخ می‌دهد، اما زمان دقیق آن مشخص نیست و تنها با کنترل دقیق توسط دستگاه اولترا سوند قابل تشخیص است.

 

با این حال پزشكان معتقدند هنگام تخمك‌گذاری، دمای بدن زن کمی بالا می‌رود و با استفاده از این موضوع، می‌توان زمان آن را تخمین زد. برای این كار زن باید هر روز دمای بدن خود را اندازه بگیرد و آن را یادداشت كند. روزی كه دمای بدن وی، نیم تا یك درجه زیاد شود، روز تخمك‌گذاری وی خواهد بود. با این همه نمی‌توان خطاهای دید فرد و خطای ابزار سنجش دما را در این روش نادیده گرفت.

 

رژیم‌های غذایی خاص برای انتخاب جنسیت فرزند

یكی از روش‌های پُرطرفدار كه امروزه به شكلی رایج برای انتخاب جنسیت فرزند تجویز می‌شود، رژیم‌های غذایی خاص است كه باید توسط مادر رعایت شود. رعایت رژیم‌های غذایی خاص از سوی مادر باعث تغییر میزان اسیدیته (PH) محیط داخلی رحم می‌شود و این مساله می‌تواند در بقا و فعالیت اسپرم‌هایX  و Y تاثیرگذار باشد.

 

با این تفاصیل مصرف برخی غذاها كه سبب اسیدی شدن محیط داخلی رحم می‌شود، می‌تواند باعث بقا و فعالیت بیشتر اسپرم‌های حاوی X شود و احتمال دخترشدن جنین افزایش یابد. غذاهای حاوی كلسیم و منیزیم مانند شیر و سایر لبنیات، ماهی، میگو، سبزیجات تازه مثل كرفس، پیاز و اسفناج، كاكائو و غذاهای شیرین، همراه با حذف نمك از غذا می‌توانند احتمال دختر شدن جنین را زیاد كنند.

 

از طرفی، قلیایی شدن محیط رحم باعث دوام و فعالیت بیشتر اسپرم‌های Y و در نتیجه پسردار شدن می‌شود و شاید با مصرف غذاهایی كه حاوی میزان سدیم و پتاسیم بیشتری هستند مثل غذاهای نمكی، دانه‌های روغنی، كره و گوشت قرمز ، همراه با حذف شیر و لبنیات از رژیم غذایی، بتوان به این هدف رسید.

 

آنچه در این میان اهمیت دارد، آن است كه این رژیم‌ها حداقل باید 2 ماه پیش از حاملگی رعایت شوند تا اثرات مورد نظر را بر محیط داخلی رحم بگذارند.

 

اگر بر خلاف تمایل زوجین، حاملگی در این مدت اتفاق نیفتد، ادامه رژیم غذایی در آینده، زن را با كمبودهای تغذیه‌ای روبرو خواهد كرد؛ مثلا نخوردن شیر و لبنیات به امید پسردار شدن، مادر را در آینده با خطراتی مانند پوكی استخوان درگیر می‌كند. زیاده‌روی در مصرف غذاهای شور برای پسردار شدن، خطر ایجاد فشار خون بالا و مسمومیت حاملگی و مصرف زیاد شیرینی‌جات ، خطر بروز دیابت را به دنبال دارد. این خطرات، تهدیدكننده جان مادر و كودك هستند و نمی‌توان اهمیت آنها را نادیده گرفت.

 

استفاده از رژیم‌های سخت غذایی، علاوه بر ایجاد كمبود‌های تغذیه‌ای می‌تواند اثرات روانی نامطلوبی در مادر بر جای بگذارد. استرس و اضطراب خود یكی از پیامدهای سختگیری در رژیم غذایی است كه این مساله نیز در جنسیت جنین بی تاثیر نخواهد بود.

 

عوامل موثر دیگر

اگرچه بشر با تكیه بر دانش و تجربه توانسته است بسیاری از عواملی را كه سبب می‌شود جنین حاصل از لقاح دختر شود یا پسر، بشناسد، اما مطمئنا در این زمینه سازوكارهایی دخالت دارند كه بشر هنوز به آنها واقف نشده است. مكانیسم‌های هورمونی و نقش آنها در تعیین جنسیت جنین، امروزه مورد مطالعه دانشمندان قرار دارد.

 

بارهای الكتریكی خاصی كه در سطح غشای تخمك و در سر اسپرم قرار دارند، خود یكی از عوامل مهم در تعیین جنسیت جنین هستند. در واقع سطوح یونی با بار الكتریكی خاص خود در سطح تخمك و همین‌طور اسپرم می‌توانند در جذب اسپرم‌های دخترزا یا پسرزا نقش داشته باشند. جالب است بدانید این سطوح یونی در دوره‌های مختلف زمانی تغییر می‌كنند.

 

امروزه دانشمندان بر این باورند كه سیستم ایمنی هر فرد نیز در تعیین جنسیت كودكش دخالت دارد. شرایط اجتماعی اقتصادی زندگی، شغل و حتی شرایط اقلیمی و آب و هوایی در جنسیت فرزند دخیل هستند. این عوامل به خصوص در تعداد و كیفیت اسپرم‌ها در مردان اثرگذار خواهد بود. امروزه محققان دریافته‌اند استرس و اضطراب مادر می‌تواند به طور ناخودآگاه سبب دختر شدن جنین شود. از سویی دیگر دانشمندان سوئدی با مطالعه یافته‌های تاریخی تولد و مرگ دریافته‌اند، در زمان سختی‌ها مثل قحطی و خشكسالی تعداد دختران به دنیا آمده نسبت به زمان‌های دیگر بیشتر بوده است.

 

تعیین جنسیت جنین خوب است یا بد؟

پیشگیری از به دنیا آمدن نوزادان مبتلا به بیماری‌های ژنتیكی وابسته به جنس، مانند هموفیلی، یكی از مهم‌ترین اهداف انتخاب جنسیت جنین است كه البته به روشی مطمئن نیاز دارد. واقعیت آن است كه روش PGD (تعیین جنسیت پیش از لانه‌گزینی) به عنوان تكنیكی پیشرفته در دنیا، نه تنها می‌تواند امكان انتخاب جنسیت جنین را فراهم كند، بلكه می‌تواند گام بلندی به سوی تشخیص بیماری‌های ژنتیكی قبل از لانه‌گزینی جنین باشد.

 

گذشته از بیماری‌های ژنتیكی، انتخاب جنسیت جنین بر اساس تمایل پدر و مادر با موافقت‌ها و مخالفت‌هایی روبه‌روست. مخالفان بر این عقیده‌اند كه انتخاب بیشتر یك جنس، ممكن است باعث به هم خوردن تعادل جنسیتی در جامعه شود.

 

در حالی كه متخصصان معتقدند تنها روش‌های مطمئن تعیین جنسیت جنین می‌تواند شانس صددرصد برای انتخاب را به پدر و مادر‌ها بدهد و تنها تعداد معدودی از زوجین تن به این روش‌های هزینه‌بر و مشكل می‌دهند. به همین سبب با توجه به تعداد اندك آنها چنین خطری جامعه را تهدید نخواهد كرد.

 

موافقان انتخاب جنس جنین نیز معتقدند یكی از امكاناتی كه انتخاب جنسیت فرزند در اختیار جوامع قرار می‌دهد، تنظیم خانواده و كنترل جمعیت است. در بسیاری موارد تمایل به داشتن مثلا یك فرزند دختر در یك خانواده سبب می‌شود بارداری دوم، سوم و... به امید دختر شدن فرزند بعدی روی دهد. در حالی‌كه با انجام روش‌های مطمئن انتخاب جنسیت، شاید مشكل خانواده در بارداری اول حل شود و بارداری بعدی صورت نگیرد.

 

دكتر شیرین فرجی گودرزی

 

انتخاب جنسیت فرزندان با رژیم غذایی !

 

تمایل ، كوشش و جستجو برای به دست آوردن یك وسیله مطمئن جهت تأثیرگذاری برجنسیت فرزند مورد نظر،  به قدمت تاریخ بشر است.

تعداد و تنوع این دستورات به قدری زیاد است كه تقریباً هرقوم و ملتی برای به دست آوردن فرزندی  ازجنسیت مورد نظر و اكثراً پسر توصیه هائی داشته ، و به آنها عمل می كرده است. كثرت و تنوع این دستورات و كوشش ها برای پیدا كردن روش مطمئن ، نشانه علاقه فراوان بشر به داشتن فرزند از هردوجنس و تعدد این توصیه ها ، دلیل بر نارسا  بودن و به دست نیاوردن نتیجه مطلوب ازعملكرد آنها بوده است.  ولی همیشه تعیین جنسیت كودك مفید نیست و موجب برهم خوردن تناسب جنسیت كودكان خواهد شد. دركره جنوبی كه امكان تعیین جنسیت جنین در مراحل اول حاملگی در دسترس همه وجود دارد. تولد پسر 14 درصد بیش از دخترها است.

حتما می دانید كه انتخاب جنسیت كودك از طریق اسپرماتوزوئید است. بدین معنی كه مرد تعیین می كند كه كودك دختر شود یا پسر.

ولیكن آیا واقعاً با رژیم غذایی می توان جنسیت كودك را تعیین كرد؟

رژیم غذایی

پیروی از رژیم غذائی  مخصوص برای به دست آوردن فرزند پسر یا دختر ، از زمان های قدیم معمول بوده ولی از آنجا كه مكانیسم و نحوه اثر این روش ناشناخته بوده است ، رژیم های غذائی و متفاوت و گاه متناقض به كار گرفته شده است.

درانسان اگرچه نحوه عمل تغییر رژیم غذائی و استفاده از رژیم مناسب شناخته نشده ولی حدس زده می شود كه به علت تغییر متابولیسم تخمك و به خصوص یون های سطح خارجی تخمك ، باعث می شود كه تخمك در صورتی كه یون مناسب را داشته باشد بتواند اسپرماتوزوئید پسر یا دختر را به طرف خود جلب كند.

نتایجی كه از به كار بردن این روش گزارش شده ، یكنواخت نیست و بعضی از مراكز بین 80 تا 100 درصد موفقیت گزارش داده اند. اما این نتایج ، زمانی می تواند قابل قبول و قابل اعتماد باشد كه رژیم غذائی به تنهائی مورد استفاده واقع شود و سایر روشها همزمان با این روش به كار گرفته نشود.

 

روش استفاده از رژیم غذائی ، استاندارد نیست و تا حدود زیادی ارتباط به مواد غذائی موجود در هر كشور دارد ولی نتایج به دست آمده از این تحقیقات ، یكنواخت بوده و هدف از آن تغییر تعادل موجود بین یون های منیزیم، سدیم ، پتاسیم و كلیسم است. در این روش آنچه اهمیت دارد نسبت این مواد به یكدیگر و نه مقدارمطلق آنها است. بنابراین ، رژیم غذائی باید بنحوی انتخاب شود كه نه تنها باعث بالا رفتن ماده معدنی مورد نظر نشود بلكه مقدار املاحی را كه باعث جلب اسپرماتوزوئید جنسیت مخالف جنین مورد نظر می شود در خون كاهش دهد.

در این روش برای پسر بالا بودن نسبت

و برای دختر بالا بودن نسبت

دارای اهمیت است.

پایه علمی این روش آن است كه وجود مقدار زیادی سدیم و پتاسیم و كم بودن كلسیم و منیزیوم متابولیسم تخمك و به خصوص لایه خارجی آنرا به نحوی تغییر می دهد كه اسپرماتوزوئیدهای پسر به طرف آن جذب می شوند و به عكس برای جذب اسپرماتوزوئید دختر ، به وسیله تخمك ، لازم است میزان كلسیم و منیزیم خون بالا برود و میزان پتاسیم و سدیم خون پائین بیاید. در یك مطالعه دقیق كه روی 47 نفر زنی كه از رژیم فوق برای به دست آوردن جنیست مورد نظر استفاده كردند 40 نفر توانستند فرزند پسر به دنیا آورند.

رژیم فقط لازم است به مدت سه ماه و به خصوص در ماهی كه لقاح صورت می گیرد مورد استفاده واقع شود.

این روش فقط لازم است توسط زن اجرا شود زیرا تغییرات یونیك اوول است كه اسپرماتوزوئید مورد نظر را انتخاب می كند. استفاده از رژیم به صورت به كار بردن یك دستور آشپزی نیست بلكه به سصورت یك نسخه پزشكی است و استفاده درازمدت از آن نیز اثری بر سلامت مادر و بچه ندارد.

سدیم

مقدار نیاز سدیم: روزانه معادل 5/0 گرم است.

رژیم های عادی غذائی معمولاً تا 4 برابر مقدار فوق را تأمین می كند.

منابع غذائی سدیم: علاوه بر نمك طعام ، غذاهای دریائی ، گوشت ،  تخم مرغ و شیر از جمله منابع سدیم هستند.

میلی گرم سدیم در 100 گرم ماده خوراكی

نوع غذا

1428

خیارشور

1000

چیپس

700

پنیر

271

تخم مرغ

118

جگر گوساله

66

گوشت مرغ

50

هویج

50

اسفناج

پتاسیم

مقدار احتیاجات روزانه پتاسیم : 1 میلی گرم است.

در شرایط طبیعی، رژیم های عادی غذائی معمولاً تا 15 برابر مقدار فوق را به خوبی تأمین می كند.

منابغ غذائی پتاسیم: گوشت، غلات، میوه ها و سبزیها.

میلی گرم پتاسیم در 100 گرم ماده خوراكی

نوع غذا

341

هویج

1130

چیپس

324

اسفناج

370

موز

274

گوشت مرغ

453

جگر گوساله

400

آرد نخود چی

كلسیم

مقدار احتیاج روزانه بدن 800 میلی گرم در روز

میلی گرم كلسیم در 100 گرم ماده خوراكی

نوع غذا

111

شیر كاكائو

118

شیر( 5/2 درصد چربی)

120

ماست

146

بستنی

184

شلغم

235

بادام

354

ساردین

منیزیوم

منابع غذائی دارای منیزیوم زیاد عبارتند از: قهوه، كاكائو، غلات و سبزی ها.

میلی گرم منیزیوم در 100 گرم ماده خوراكی

نوع غذا

336

جوانه گندم

420

كاكائو( پودر)

456

قهوه( پودر)

265

سویا

237

مخمر آبجو

190

گردو

106

چغندر

78

نان گندم

88

اسفناج

 

در بعضی تحقیقات با این روش تا 85 درصد موفقیت گزارش شده كه برای چنین روش ساده ،  ارزان و بدون ضرری ،  نتیجه بسیار خوبی است.

تأمین یونهای لازم معمولاً با انتخاب و استفاده از غذاهائی كه دارای یون مورد نظر هستند امكان پذیر است ولی گاه لازم است كه این املاح به رژیم غذائی اضافه شود.

یكی از تغییرات دیگری كه در میزان تخمك گذاری صورت می گیرد ، اضافه شدن مقدار گلوكز در ترشحات مخاطی دهانه رحم درموقع تخمك گذاری است. بالا رفتن مقدار گلوكز در ترشحات دهانه رحم به جذب اسپرماتوزوئیدها كمك می كند و از آنجا كه اسپرماتوزوئید پسر از قدرت تحرك بیشتری برخوردار است. مناسب بودن ترشحات دهانه رحم بیشتر به نفع اسپرماتوزوئید پسر است. از روش تصحیح رژیم گاه در مراكز انتخاب جنسیت در كشورهای انگلستان، فرانسه، كانادا و همراه با روش جدا كردن اسپرماتوزوئید ها استفاده می شود ولی در آمریكا كمتر از این روش استفاده می شود. استفاده از میوه های شیرین محتوی گلوكز در روزهای تخمك گذاری محیط را برای جلب اسپرماتوزوئیدy مناسب تر می كند. همچنین بهتر است از غذاهای زیر بیشتر استفاده را كنید ؛ چراكه قند خون شما را به سرعت بالا می برند.این غذاها شامل : گلوكز- ساكاروز(قند ساده یا شكر)- شربت ذرت- عسل- آب نبات- غلات صبحانه شیرین شده- هویج- بیسكوئیت- سیب زمینی پخته- كشمش- نان گندم سفید- نوشابه های دارای شكر و یا پلی مرهای گلوكز است.

به طور خلاصه ، غذاهائی كه بیشتر برای لقاح پسرمناسب است عبارتند از: كلیه غذاهای شور ، موز، خرما ، هویج، سیب زمینی ، جگر، گوشت و تخم مرغ ، وغذاهائی كه برای دختر مناسب است عبارتند از : شیر و فرآورده های آن، ماهی، ساردین، خاویار، بادام، كاكائو و جوانه گندم و كلم، كدو و فلفل سبز.

برگرفته از كتاب " دختر یا پسر ؟ "  نوشته دكتر شكوه قربانی

 

بهترين روش براي پسر دار شدن

 

از نخستين روز عادت ماهانه زن و شوهر بايستي روزانه مقداري خرما و چند بار جوشانده‏ي ريشه‏ي كاسني ميل نمايند در روزهاي انعقاد نطفه كه معمولا از روز يازدهم تا هجدهم متغير است بايستي پدر خرماي زياد و غذاهاي گرم مثل پسته، بادام، فندق، مويز و نارگيل ميل نمايد و مادر بايستي يكي دو بار جوشانده كاسني خورده و محيط خون و رحم خود را قليايي كند.

شستشو با قلياييات‏

عده‏اي دستور مي‏دهند كه براي قليايي كردن محيط رحم بهتر است يك ساعت قبل از آميزش رحم را با محلول ده درصد جوش شيرين شستشو دهند

طبق آزمايشهايي كه در اين مدت شده است محلولات قليايي نطفه را كشته و از ايجاد جنين جلوگيري مي‏كنند و بنظر ما اگر هم نطفه منعقد شود آنرا ضعيف كرده و ممكن است نوزاد ناقص شود پس بهترين رويه قليايي كردن خون بوسيله خوردن ميوه‏هايي كه هنر آنها قليايي كردن است مي‏باشد اين ميوه‏ها عبارتند از انگور، توت فرنگي، تمشك، زرشك، مركبات و ميوه‏هاي ترش و براي احتياط نيز مي‏توان يك قاشق چايخوري جوش شيرين خورده و اگر بخواهند از خارج محيط را قليايي كنند بنظر من كافي است كه يك قاشق جوش شيرين در يك استكان آب جوش حل كرده يك پنبه به آن آغشته كرده بردارند و بلافاصله آنرا در بياورند و پس از يك ساعت آميزش را انجام دهند.